.png "English"){kind=small}
GESELECTEERD
UIT DE POINTREEKS Nrs. 36-58
Prijs per bundel:
€ 8,68 (incl. Port €11,00)
Belangrijk:
sommige bundels “niet meer voorradig”
zijn in herdruk en zullen binnenkort of op aanvraag weer leverbaar zijn
Peter Snyders, in 1939 geboren in Wynberg, Kaapprovincie, Zuid-Afrika, is een regelrecht vertegenwoordiger van de 'copieerlust des dagelijksen levens' die evenwel stoelt op onvrede en met veel moeite verwerkte frustraties. En het leven is dat van de zogenaamde 'Kaapse kleurlingen' of 'bruinmense', termen die de apartheid heeft uitgevonden om er de bevolkingsgroep mee aan te duiden die vooral aan de Kaap de Goede Hoop gehuisvest is en die tussen de blanke hamer en het zwarte aambeeld zit. De laatste jaren zijn ze zichzelf meer en meer zwart gaan noemen, wat niet belet dat ze qua taal en cultuur mijlen ver verwijderd zijn van andere zwarten zoals de Zoeloes of de Xhosas.
In grote meerderheid delen ze hun taal met de Afrikaners, maar dat is niet de hele waarheid. Ze gebruikten immers vaak hun eigen, van de standaard afwijkende taal als een middel om zichzelf te bevestigen en afstand te nemen van het (blanke) establishment.
Wie de gedichten van Snyders leest is niet verbaasd te horen dat hij ook liedjes componeert en zingt en - vooral - toneel schrijft en speelt voor zijn eigen mensen. Hij staat stevig met beide voeten in zijn eigen gemeenschap, maar is er daarom niet minder een scherp hekelaar van, met veel gevoel voor het paradoxale, met veel volkse zegswijzen en af en toe kreupel Afrikaans. Zelf zegt hij het trouwens zo: 'Onthou dat ek skryf van, oor en vir straatmense'.
Jan Deloof
Patroon van stupidgeit
`n
Verhoging?! vra-sê hy.
Nou goed,
maak 'n lys van al jou uitgawes
dan kom sien jy weer vir my.
Hoeveel kinders? vra hy
met `n sagmaaktoon.
Waarom het jy `n kleur-TV-stel?
Is dit nodig vir `n telefoon?
En lewensversekering ... ! Hy draai aan die hel.
Ag, togg, vir wat 'n kar?
Ry taxi, ervaar daagliks iets nuut.
Klere. Kry 'n werkspak.
Diensfooie! Dis nou vir jou iets!
Jou studies hoe kan dit
help
om jou beter te laat werk?
Medies, meubels... ontspanningsgeld!
En tien persent gaan na die kerk!
Ek dink jy word to goed
betaal.
Peter Snyders
– POINT nr. 36
+++
Stomme baas
Een verhoging?! roept
hij vragend.
Nou goed,
maak een lijst van al je uitgaven
en kom me dan opnieuw opzoeken.
Hoeveel kinderen? vraagt
hij op
en onderwerpende toon.
Waarom heb je kleurentelevisie?
Is die telefoon wel nodig?
En een levensverzekering! Hij raakt ontstemd.
Zeg es, waarom een auto?
Neem de taxi, ervaar elke dag iets nieuws.
Kleren. Koop een werkpak.
Fooien! Die moet jij juist geven!
Je studie: hoe kan die
helpen
om je beter te laten werken?
Medicijnen, meubels... geld voor vrije tijd!
En tien procent gaat naar de kerk!
Ik denk dat je te goed wordt betaald.
Peter
Snyders
Uit “Verzachtende omstandigheden”, POINT nr. 36
 |
Anthologie
moderne Koreaanse poëzie |
Pas in het begin van de vorige eeuw kwam in Korea een modernistische poëziebeweging tot stand die met de traditionele, op Chinese basis gevormde poëtische expressie brak en die eenvoudiger versvormen propagandeerde. De belangrijkste dichter van die eerste generatie is ongetwijfeld Kom Sowol die met zijn romantische verzen op het schiereiland nog steeds de grootste populariteit geniet. Een van zijn bekendste gedichten is het in deze bundel opgenomen gedicht Azalea’s. Menig dichter leed ook onder Japanse bezetting en vond onderkomen in de natuur die trouwens menig Koreaanse dichter, waaronder bijvoorbeeld So Chong-ju en ook Pak Mog-wol, tot uitzonderlijk mooie gedichten heeft geïnspireerd. Wie de onvergetelijke berglandschappen ooit heeft aanschouwd kan die invloed best begrijpen. De Westerse poëzie is aan de jongste generatie niet ongemerkt voorbijgegaan, om hun anderszijn hebben wij in “Herfstheuvels” bijna uitsluitend gedichten met een Oosterse parfum opgenomen die menig Westers lezer ongetwijfeld zullen weten te bekoren.
Kaarslicht
Zodra zijn wiek
is aangestoken
snelt het naar zijn einde toe
Zwak is de weerstand
tegen het zoeken naar duisternis.
Van wie heeft het de kracht
voor zijn stille opoffering geërfd?
Maar het treurt niet,
de beperktheid van zijn levensduur ten spijt
en geniet ieder opflakkerend moment in een dans.
Hwang
Kum-chan
***
Herfst
Geraakt door de vlam
van één enkele lucifer,
maken ze hun omhulsels los
en gooien ze weg
steeds weer en opnieuw
de najaarsbossen.
Kim Namjo
Uit: “Herfstheuvels”,
POINTnr 37
 |
"Romiosini & 18 kleine liederen van het bitter vaderland" Moderne
Griekse poëzie POINTnr.
38, 55p. ISBN 90-7115249-9 |
Yannis Ritsos, 1909-1990
behoort, samen met Elytis (waarvan bij POINT eveneens een bundel verschenen
is) Kafavis en Seferis tot de belangrijkste Griekse dichters van de
20ste eeuw. Als overtuigd communist werd hij tijdens de dictatuur in
Griekenland jarenlang van zijn vrijheid beroofd. Zijn poëzie is vrij
eenvoudig, spontaan en beeldrijk maar ook geëngageerd. Ritsos is een
enorm productief dichter geweest, hij schreef niet minder dan 109 bundels
poëziebundels. Zijn gedichten werden in een groot aantal talen vertaald.
Deze bomen voelen zich
niet goed met minder hemel,
deze stenen voelen zich niet goed onder de vreemde voetstappen,
deze gezichten voelen zich alleen maar goed in de zon,
deze harten voelen zich alleen maar goed in de gerechtigheid.
Dit landschap is hard
als het zwijgen,
het drukt zijn zwartgebrande stenen tegen zijn hart,
drukt naar het licht zijn verweesde olijven en zijn wijnranken,
drukt zijn tanden opeen. Er is geen water. Alleen licht.
De weg loopt verloren in het licht en de schaduw van de omheining is
ijzer.
Versteend zijn de bomen, de stromen en de stemmen
in het kalkwit van de zon.
De wortel stoot op het marmer. De bestofte struiken.
De muilezel en de rots. Ze hijgen. Er is geen water.
Allen hebben dorst. Jaren reeds.
Allen kauwen een mondvol hemel bovenop hun bitterheid.
Hun ogen zijn rood van slapeloosheid,
een diepe lijn staat gegrift tussen hun wenkbrauwen
zoals een cipres tussen twee bergen bij zonsondergang.
Hun hand zit gekleefd aan hun geweer
hun geweer is het verlengstuk van hun hand
hun hand is het verlengde van hun ziel -
op hun lippen trilt hun woede
en ze dragen hun verdriet zeer diep in hun ogen
als een ster in een kuiltje vol zeezout.
Als ze hun vuisten ballen, is de zon er zeker voor de wereld
als ze glimlachen, vliegt er een kleine zwaluw
uit hun wilde baard als ze slapen, vallen er twaalf sterren
uit hun lege zakken als ze sneuvelen, trekt het leven
de helling op met vlaggen en tamboeren.
Zoveel jaren hebben ze
allen honger, hebben ze
allen dorst, sneuvelen ze allemaal belegerd
vanuit vasteland en zee, de hitte vrat aan hun velden
en het zilt drenkte hun huizen de wind rukte hun deuren uit en
de schaarse paaslelies op het plein door de gaten in hun
overjas komt en gaat de dood hun tong is bitter als de pijnappel
hun honden zijn gestorven opgerold in hun schaduw
de regen geselt hun gebeente. Bovenop hun uitkijkpost
versteend roken ze de mest en de nacht starend naar de
razende zee die de gebroken mast van de maan heeft opgeslokt.
Het brood is op, de kogels zijn op,
nu laden ze hun geweren alleen nog met hun hart.
Zoveel jaren belegerd
vanuit vasteland en zee
hebben ze allen honger, sneuvelen ze allemaal
maar er is niemand dood -
bovenop hun uitkijkpost schitteren hun ogen
een grote vlag, een groot en dieprood vuur
en iedere morgen vliegen duizenden duiven
uit hun handen naar de vier deuren
van de horizon.
Yannis Ritsos
Uit: “Romiosini”,
POINTnr. 38
 |
De nacht is altijd anders Gedichten
van Anne-Marie Demoen POINTnr
39, 56p. ISBN 90-71152-50-2 |
Ontwaakt
mijn stad bij de haven
verzadigd van nacht
word ik vogel
de zon heeft vleugels
pijn is een zachte wolk
***
omdat de rivier
in mijn hemel vaart
onveranderd
onder de regen
omdat
irissen blauw
rond een vlinder
ruimteloos
hoorbaar zijn
omdat water
schaduw wint
omdat loslaten
bedding is en
licht
Anne-Marie
Demoen
Uit: "De nacht
is altijd anders” POINTnr. 39
 |
Lichtgevende
schaduwen |
Volgens de critici behoort José Ángel Valente tot de Spaanse vijftigers, wat misschien nog voor zijn eerste bundel A modo de esperanza (bij wijze van hoop), nog klopt. Maar gaandeweg is Valente, die hoofdzakelijk in het buitenland heeft geleefd, zijn eigen weg gegaan en heeft - hij was vertaler - een opmerkelijke, de Spaanse trends niet volgend, universele poëzie geschreven. Voor Valente was de poëzie een existentiële zoektocht. Zijn poëzie is visuele, uiterst precieze, tot de absolute essentie gereduceerde en met een groot gevoel voor ritme neergeschreven meditatie. Hij is niet bepaald een zeer toegankelijk dichter, zijn werk is in wezen mystiek. Terecht wordt verwezen naar Juan de la Cruz, maar ook naar Miguel de Molinos en de Kabbala. Hij vertaalde zelf poëzie van Kavafis, Montale en...Paul Celan. Laatstgenoemde (met Cernuda) een van de lievelingsdichters van Valente schreef: "Wirklichheit ist nicht./Wirklichheit will gesucht und gewonnen sein". Zo is ook de poëtische werkelijkheid. Het gedicht wordt niet gemaakt, zegt Valente, het gedicht zélf is scheppingsproces, ervaring en openbaring. Valente schreef niet alleen poëzie maar ook opmerkelijk essays. Zijn oeuvre, die iedere lezer in zijn boekenkast zou moeten hebben, is tegengif tegen de geestelijke pollutie die onze moderne, materialistische maatschappij (onherroepelijk?) overweldigt en besmet.
De dageraad
enkel en alleen door de nacht gebaard.
En ik wees
de vochtige ruiker niet af
die jij me van je tranen gaf
om naar gene zijde van de schaduw te gaan.
Ik werd verscheurd.
Maar jij zei
dat hij niet mocht
sterven.
De dageraad.
La aurora
sólo engendrada por la noche.
Y no depuse
el ramo húmedo
que tú me diste de tus lágrimas
para ir al otro lado de la sombra.
Fui devorado.
Pero tú dijiste
que no podía
morir.
La aurora.
***
XXXVI
Y todo
lo que existe en esta hora
de absoluto fulgor
se abrasa, arde
contigo,
cuerpo,
en la incendiada boca
de la noche.
XXXVI
En alles
wat er op dit uur
van volkomen luister bestaat
verschroeit, verbrandt
met jou, lichaam,
in de verzengende mond
van de nacht.
José Ángel Valente
Uit:
"Lichtgevende schaduwen - Sombras luminosas"
POINTnr. 40
 |
Onzichtbaar
schrift Gedichten van
Stefán Hördur Grímsson |
Midwinterlied
Zo hard kunnen ze zijn
de nachtschaduwen
dat de hartslag van mijn geliefde
zwaar en donker wordt
Zo hard kunnen we zijn
de nachtschaduwen.
***
Als onder schaardige maandag
Als onder schaardige maan
de bries dood gebladerte verwaait
zal jij mijn roos zijn
Als de vingertoppen van
de droefheid
zwaar op de rode snaren wegen
blijft mij je lach.
Stefán Hördur
Grímsson
Uit: "Onzichtbaar
schrift"
POINTnr. 42
***
 |
Het
geluid van de wereld |
Francisco Brines werd in 1932 in Oliva
(Valencia) geboren. studeerde rechten in
Deusto, Valencia en Salamanca waar hij zijn
titel haalde. Daarna volgde hij colleges filosofie en letteren
in Madrid en was enkele jaren lector Spaans in Oxford.
Hij debuteerde relatief vroeg: in 1960 met "Las brasas” die meteen met de Adonaisprijs werd bekroond. Het zal niet de enige prijs zijn, zijn tweede werk, '"Palabras a la oscuridad ' werd zelfs door de literaire critici gelauwerd (Premio de la Crítica) en voor zijn voorlaatste poëziebundel 'El otoño de las rosas” kreeg hij s’ lands meest prestigieuze prijs, de Premio Nacional de Poesia.
Na de poëtische explosie die de "Generación del 27" is geweest, en de apartheid van Miguel Hernández. de grote dichter van Orihuela. moeten we wachten tot de Spaanse .. Vijftigers de zogenaamde "Generación del 50". aan het licht treden. Aangezien José Angel Valente niet als vijftiger wil gecatalogeerd worden kunnen we stellen, dat onze Valenciaanse dichter een van de belangrijkste. misschien zelfs de belangrijkste dichter van genoemde generatie is.
Het gaat hier om een andere filosofie, een andere taal, een ander concept, een andere wereld. Beide dichters zijn. zoals Valente het zelf toegeeft, "cernudianos `, maar daar houdt verder vergelijk dan ook op. Valente is een verbannen dichter, grotendeels beïnvloed door de moderne, anderstalige poëzie. Brines, zo lijkt het mij althans, heeft zijn poëtische wortels in Spaanse grond. Zijn gedichten zijn Mediterraan en beschrijven de zee, de bergen de olijfgaarden en de velden, geurend naar sinaasappelbloesems en jasmijn.
Maar niet alleen de natuur, ook de liefde, de lichamelijke liefde, is in de poëzie van Brines alomtegenwoordig. Men beweert, dat na de liefdesdaad de melancholie opduikt. Op enkele uitzonderingen na, zoals bijvoorbeeld het schitterende gedicht "Lied van de lichamen loopt de melancholie als een rode draad door Brines' oeuvre. Zijn poëzie is als één lang gedicht over het verlies, over de mens, geboren met slechts één zekerheid: dat hij sterven moet en dat ons bestaan niets meer is dan een moment, een efemere bloem, die zich opent en sluit.
Germain
Droogenbroodt
Na
de kinderjaren
II
De vallei is nu jonger.
De lucht, die de frisse bladeren
van het nieuwgeboren sinaasappelveld beroert
strijkt haast tegen de grond.
Ik heb weer dat mysterie, de bewogenheid
van de wereld willen ervaren,
en op dezelfde plaats
wachtte ik op het duister.
Hoog verscheen
het weifellicht der sterren,
en mijn hart beefde niet.
Tijdens zijn taak
bedekt de tijd de dingen met stof,
ontneemt de mens zijn geheimen,
en blijft in de ziel
verder kiemen.
Op de terugweg naar mijn
slaapplaats
dacht ik dat de wereld zich op een vreemde
wijze aan gene zijde van mijn vallei uitstrekte;
en ik leed bij de gedachte aan zoveel hartstocht
van de man, die ver van daar leefde.
Francisco Brines
***
De herfst van
de rozen
Je leeft reeds in het
jaargetijde van de achtergebleven tijd:
je hebt het de herfst van de rozen genoemd.
Adem ze in en ontvlam. En luister,
als de hemel uitdooft, naar de stilte van de wereld.
Francisco Brines
Uit:
"Het geluid van de wereld – El ruido del mundot"
POINTnr. 46
 |
Tussen
de stilte van je lippen
Gedichten van
Germain Droogenbroodt POINTnr
47, 70p. ISBN 90-71152-59-6 |
TASTBARE AFWEZIGHEID
tentativa neo-sensacionista
Zoals het parfum van een vrouw
als nagelaten leegte
kamers bevolkt en ontvolkt
Zoals muurvocht
van het weerloze oog
de dunne wanden weekt
Zoals in de trommelholte
een schreeuw van stilte
de weerbaarheid breekt
Zo tastbaar is
afwezigheid.
ACTAEON *
Bij de aanblik
versteende het lichaam
niet het oog
Diana, met borsten
mooier dan wat de bergen
van Beotië weerspiegelden
in de avondgloed.
Kom geliefde
sprak de vrouw, kom
en toonde het
- allemaal.
En argeloos ging hij
licht als een hert
vertrouwend de honden
vertrouwend de godin.
* Actaeon, herder uit
Beotië, die Diana bij het baden bespiedde.
Zij veranderde hem in een hert, waarna hij door zijn eigen honden werd
verscheurd.
Germain
Droogenbroodt
Uit: "Tussen
de stilte van je lippen". POINTnr. 47
***
 |
Tussen
de stilte van je lippen
Gedichten van
en gelezen door Germain Droogenbroodt |
Recensie:
Fijnzinnige, meditatieve gedichten, die een poëtische virtuositeit
verraden
en de lezer voor zich innemen door hun subtiele weergave en beheerste
vorm.
Drs. Henri J.J. Sangers, Nederlandse Bibliotheekdienst
***
 |
Idem
uitgave als hierboven, maar enkel CD, zonder tekstboek
ISBN 90-71152-59-6
Prijs: 8.00€ (11.00€ inclusief verzendkosten)
***
 |
Zoals de wolk na
de regen -
Wie die Wolke nach dem Regen POINTnr
48, 56p. ISBN 90-71152-61-8 |
Bertolt Brecht,
op 10 februari 1898 in Ausburg (DBR) geboren en 1956 in de toenmalige
DDR gestorven in 1951, is vooral als een van de belangrijkste toneelschrijvers
van de 20ste eeuw bekend, internationaal minder voor zijn poëzie, alhoewel
vooral zijn korte gedichten niets aan actualiteit verloren hebben.
Brecht vestigde zich in 1928 in Berlijn, in die tijd een centrum van cultuur, waar met groot succes zijn beroemde Dreigroschenoper werd opgevoerd. Brecht "bekeerde" zich tot het communisme en trok meteen na de Reichstagbrand naar Denemarken waar hij 1937 in Svendborg zijn geroemde Svendborger Gedichte schreef, waarvan in de bundel "ZOALS DE WIND NA DE REGEN" een grote keuze werd opgenomen. Hij schreef zijn Buchower Elegien, waarvan in deze bundel ook enkele gedichten werden gepubliceerd in 1954, twee jaar voor zijn dood.
DE GEZAGDRAGERS
Hebben zich in een kamer
verzameld.
Man van de straat
Laat alle hoop varen.
De regeringen
Schrijven niet-aanvalsverdragen.
Kleine man
Maak je testament.
* * *
In duistere tijden
Zal daar ook gezongen worden?
Daar zal ook gezongen worden
Van de duistere tijden.
* * *
DE ROOK
Het kleine huisje onder de bomen aan het meer.
Uit het dak stijgt rook op.
Ontbrak hij
Hoe troosteloos zouden dan
Huis, bomen en meer zijn.
Bertolt
Brecht
Uit: "Zoals
de wolk na de regen- Wie die Wolke nach dem Regen
POINTnr. 48
 |
De Weg
– El Camino
Gedichten van
Germain Droogenbroodt |
"de Weg – el Camino"
is één lang gedicht, een poëtische meditatie, van de dichter die
meer dan vijftig keer in het Verre-Oosten verbleef. De bundel bevat
verwijzingen naar de Griekse mythologie, maar ook naar het Hindoeïsme
en naar het ZEN-boeddhisme. "de Weg – el Camino" kan ook
als de weg van de mens worden beschouwd, zijn verleden, zijn heden,
zijn – onvoorspelbare – toekomst. Het is ook de weg en levenservaring
van de dichter zelf.. De in India geschreven mystiek-filosofisch getinte
bundel “de Weg”, die in de publicaties in China, Hong Kong en Taiwan
“TAO” heet, is de eerste van wat de Spaanse criticus Rafael Carcelén
een triptiek noemt. Na “de Weg” verschenen “Tegenlicht” en “In
de stroom van de tijd, meditaties in de Himalaya’s” (2008).
De bundel is ondertussen in 16 talen in 20 landen verschenen.
Gebed
Nu de avond valt
die van de dag
de wimpers sluit
en van de hemel opbergt
het tedere blauw
geef ook mij, ster
die van de nacht
het blinde oog verlicht
meer helderheid
meer zicht.
***
Het leven
Zoals een eendagsbloem
zoals een handvol sneeuw
dat even glinstert in de zon
en smelt
langzaam wegsijpelt
zich vermengt en wordt
-aarde.
Germain
Droogenbroodt
Uit: "de
Weg - el Camino", POINTnr. 50
 |
De dromen
van het water
Los sueños del agua |
Juan Gil-Albert (Alcoy 1904-Valancia 1994) is een van de latere vertegenwoordigers van de befaamde generatie van 27’, gevormd door wereldberoemde dichters als Federico García Lorca, Vicente Aleixandre en de recent overleden Rafael Alberti. Evenals de meeste leden van zijn generatie maakte hij een avant-gardisme periode door, beïnvloed door het surrealisme en door Gongora. De poëzie van Juan Gil-Albert is esthetisch en sereen met filosofische inslag. Sleutelbegrippen in het werk van deze Spaanse dichter zijn onder meer het genot van te leven en de harmonie van het lichaam met de natuur.
Ronsard
aan de roos
Als alle rozenblaadjes
zich zouden kunnen
ophopen tot een berg rozen
zouden ze als een immense roos
tot in de ruimte reiken. Heeft de wereld
zoveel rozen verbruikt? Zoveel rozen
als er dagelijks opengaan.
Iedere dag van het jaar is een roos die
van kleur verandert, de levende roos
die eenieder langzaam in zichzelf
ontwaart, nagebootst in de spiegel
van zijn constante overgang: de eenzame roos.
Juan Gil-Albert
Uit:
"de Dromen van het water – Los sueños del agua"
POINTnr. 49
 |
Ik had twee zussen... Gedichten van Izet Sarajlic Moderne poëzie uit Bosnië-Herzegovina Omslag: werk van Robert Van der Eycken POINTnr 51, 48p. ISBN 90-71152-64-2 |
Izet Sarajlic,
geboren in 1939 in Doboj, Bosnië, is een van de bekendste Bosnische
dichters. De uitgave is een selectie uit zijn verzameld werk. "In
zijn gedichten behandelt hij op subtiele, soms cryptische manier de
dagelijkse werkelijkheid...liefde voor de medemens is krachtiger en
sterker dan granaten, haat en verwoesting. Ook al zijn deze gedichten
overwegend geschreven voor de tragische gebeurtenissen in Bosnië, ze
zijn toch, met hun beeld van liefde en vergiffenis, actueel en hoopgevend".
E. Agoston-Nikolova, Nederlandse Bibliotheekdienst over "Ik had
twee zussen..."
Na de verwonding
Gisteravond verscheen
mij in een droom
Slobodan Markovic,
en verontschuldigde zich voor mijn wonden.
Dit is de enige
Servische verontschuldiging
in heel deze tijd,
en dan nog in een droom
en vanwege een dode dichter.
Izet
Sarajliz
Uit: "Ik had twee zussen...", Gedichten uit Sarajevo
POINTnr. 51
 |
De tijd
en het water Gedichten van Steinn Steinarr Moderne IJslandse poëzie Vertaling en inleiding: Claude van de Berge Omslag, foto's van Arlette Walgraef POINTnr 52, 47p. ISBNnr 90-71152-65-0 |
Steinn Steinarr, pseudoniem
voor Adalsteinn Krismundsson, werd in 1908 geboren en stierf in 1958.
Hij is een van de belangrijkste moderne dichters van IJsland. Zijn expressionistisch-
De tijd en
het water
15
In het zonwitte licht
van de langharige dagen
wonen je gelaatstrekken.
Als een verlokkingsblauwe
regen
zie ik je tranen vallen
over mijn droefheid.
En je verwijdering slaapt
voor de eerste maal
in mijn omarming.
***
9
Net om de wind mee te vangen:
Vluchtende diepzeevis
beladen met het heldere licht
van het niets.
Zongevleugelde ronde waters
met de vierdimensionele holle spiegels
van de dromen.
Verloren sporen
onder de avondsneeuw
van de vertwijfeling.
Net om de wind mee te vangen:
Zoals de slaaphemel
gevangen in toortsmaskers,
zo vangt god.
Stein Steinarr
Uit: "De
tijd en het water", POINTnr 52
 |
De elegieën van Oxópetra |
Odysseas Elytis (pseudoniem voor Odysseas Alepoudhelis) werd in 1911 te Iraklion op Kreta geboren en stierf 1996 in Athene. Hij vertaalde uit een half dozijn talen o.a. Eluard, Gide, Rimbaut, Brecht, Eliot, Pound, Lorca, Ungaretti, Maiakowski. Hij publiceerde essays en kritieken, maar is vooral om zijn poëzie bekend. Hij schreef in totaal vijftien, overwegend surrealistische poëziebundels. In 1979 ontving hij de Nobelprijs. Een belangrijke uitspraak van deze universele dichter is, dat de poëzie het geweten van de mensen kan veranderen.
Op het feest van
Akindynos, Elpidoforos, Anempodistos
Nu houd ik mijn blik gericht
op de boot die leeg zal zijn
Als je instapt, op een uitgestrekt Zeekerkhof
Met marmeren Meisjes die bloemen dragen. Het zal
nacht zijn en augustus
De tijd waarbij de sterrenbeelden wisselen van wacht. En
de bergen gewichtloos
Vol donkere nevel zweven even boven
de grenslijn van de horizon
Geuren hier of daar van verbrand gras. En verdrietigheid
van ongekende soort
Die uit de hoogte
neerstroomt op de ingeslapen zee
In mij fonkelt wat ik niet ken. Toch fonkelt het
Ach schoonheid al gaf je mij nooit helemaal jezelf
Iets tenminste kon ik jou ontvreemden. Ik noem: dit glimpje
groen in de ogen van het meisje dat voor het eerst
Ingaat op de liefde en dat andere onsje goud, waar
je het ook legt het juliet.
Trek voort aan de riemen jullie gewend aan eeltig werk.
Mij krijg je niet mee waar de anderen gaan
Dit gebeurt niet. Ik ben niet bestemd om mij in te lijven
Als vazal van de hemel daar ook wil ik weerom vrij zijn
En echt mezelf. Dit vertelt ook de wind
Odysseas Elytis
Uit:
"De elegieën van Oxópetra",
POINTnrs 53-54
 |
Het enige licht
de maansverduistering Das einzige licht die Mondfinsternis Gedichten van Zdenka Becker Moderne Duitse poëzie Tweetalig: Duits-Nederlands Vertaling: Germain Droogenbroodt Omslag in vierkleurendruk: werk van Satish Gupta POINTnr 55, 56p. ISBN 90-71152-63-5 |
Zdenka Becker, geboren
in 1951 in Eger (Tsjechische Republiek), groeide op in Bratislava waar
ze studeerde. In 1975 emigreerde ze naar Oostenrijk. Ze publiceert proza,
poëzie en televisiefilms en is vooral voor haar theaterstukken die
in Oostenrijk en in het buitenland groot succes kennen bekend. Haar
laatste toneelstuk gaat over de Bosnische dichter Izet Sarajlic (poëzie
van Sarajlic verscheen in 1999 in de POINTreeks). Haar literair werk
werd met meerdere prijzen gelauwerd. "Het enige licht de maansverduistering"
is in feite een lang (liefdes-)gedicht, een cyclus, het verhaal van
een hartstochtelijke liefde. Het is een originele, soms erotische evocatie
van de liefde. De bundel verscheen eerder in het Duits, het Frans en
in het Slowaaks.
Selectie
...hoe te beantwoorden
dit vuur
hoe te beantwoorden deze wind
die over de klippen veegt
de warmte te vatten
onder de gletsjer van het verstand dooiend
de geur van poriën
de onmiskenbare herinnering van de huid
* * *
...samen wegzinken
in de wind de wieg van de vogels
hobbelend kreunen van het herfstelijke
het loof van het voorjaar
de wijnrank het drinken
uit de bron
van ons verlangen
Zdenka Becker
Uit: "Het
enige licht de maansverduistering-
Das einzige Licht
die Mondfinsternis", POINTnr. 55
 |
Woorden die de nacht herbergt
Palabras que la noche acoge Anthologie
hedendaagse Chileense poëzie POINTnr 56, 63p. ISBN 90-71152-71-5 |
De dichter Oscar Hahn, hispanist verbonden aan de universiteit van Iowa, was enkele jaren geleden te gast op Poetry International en maakte voor POINT een keuze van de belangrijkste hedendaagse Chileense dichters. Volgens Carlos Fuentes is Chili het land van de grootste Spaans-Amerikaanse dichters en vernoemt: Gabriela Mistral, Pablo Neruda en Vicente Huidobro. De huidige selectie gaat evenwel - in de tijd - verder dan deze dichters die internationaal bekend zijn. Het zijn onder andere dichters van de generatie 1938, een tijdstip die in de literatuur een grote bloei kent van sociale denkbeelden, met sporen van avant-gardisme in de poëzie en een Chileens surrealisme, gekenmerkt door het gebruik van spreektaal, helderheid, desacralisering en humor. Met de generatie van 1950 komt een groep schrijvers die zich afzetten tegen het plaatselijk gericht nationalisme en een meer universele poëzie nastreven. De generatie van tachtigers kent dan vooral neo-avant-gardistische poëzie. Het zijn deze drie generaties die in "Woorden die de nacht herbergt" aan het woord komen.
In een metrostation
Ongelukkig zij die in
de Metro
een meisje opmerkten
en op slag verliefd werden
en haar gek van liefde volgden
en haar voor altijd in de menigte verloren
Want zij zullen gedoemd zijn
doelloos door de stations te dolen
en te wenen met de liefdesliedjes
die de straatmuzikanten in de tunnels zingen
Misschien is liefde niet meer dan dat:
een vrouw of een man die in een willekeurig station
van de Metro uit een wagon stapt
en enkele seconden lang schittert
en dan opgaat in de naamloze nacht
Oscar Hahn
Uit:
"Woorden die de nacht herbergt -
Palabras que la noche acoge",
POINTnr. 56
 |
Het stuifmeel van de sterren
Il polline delle stelle Anthologie hedendaagse Italiaanse poëzie Tweetalig: Italiaans-Nederlands Vertaling: Annie Reniers-Germain Droogenbroodt Keuze: Donatella Bisutti - Omslag: Pablo Atchugarry POINTnr 57, 63p. ISBN 90-71152-71-5 |
De bundel stelt een twintigtal
nog levende dichters voor die bestaat uit dichters van twee generaties.
Op enkele uitzonderingen na werd de eerste. groep omstreeks de tweede
wereldoorlog, de tweede groep is in de vijftiger jaren geboren. De eerste
groep zijn dichters die jongeren waren in de jaren vijftig -de bevrijding
van de dictatuur. De tweede groep waren
jongeren in '68 -de vrijheid tout court. Tussen de jaren 50 en de jaren
80 heeft het panorama van de Italiaanse poëzie grote verandering. De
oudsten van de in deze anthologie opgenomen dichters zijn grotendeels
op het nippertje aan het fascisme ontsnapt. Ze hebben het hermetisme
achter zich gelaten dat tegenover het fascisme cryptische en ambigue
allusies had
gesteld. Zij zijn met het geloof in de "negatieve waarden"
van Montale opgegroeid (ciò che non siamo/ciò
che non vogliamo) dat wat we niet zijn/dat wat we niet willen. Zij
hebben het amerikanisme van Pavese beleefd, het neorealisme, de ideologie
en de psychoanalyse. Ze veronachtzaamden de taal van de klassieke traditie
en gebruikten een nederiger, alledaagse taal. In de jaren zestig hebben
ze de bevestiging van de "neo-avant-garde" gezien
die, met hun sperimentismo en hun voorkeur voor het informele,
de scène moest domineren op een manier die dicht aanleunde bij het
cultuurterrorisme. De jongste dichters hebben hun wortels in de experimentele
poëzie. Er bestaat evenwel niet langer een dominerende school. Men
kan enkel vrij vage tendenties waarnemen, waarin iedere dichter een
apart geval is. Er bestaat geen theorie en geen ideologie meer, met
uitzondering voor de kleine groep
dichters die zich neoromantiekers noemen en die als referentie D'Annunzio
en Shelley hebben. Voortaan kan eenzelfde dichter als neoromantisch
of neobarok worden bestempeld, het maniërisme vermengt zich met het
taalkundig experiment, het sonnet verbindt zich met het informele. Men
noemt dat "postmodernisme". De in deze anthologie opgenomen
dichters zijn tijdgenoten die naast elkaar optreden, andere maar soms
convergerende wegen begaan en die elkaar beïnvloeden.
Donatella Bisutti
De waterlelie
De kalmoes groeit bij
brak water
roerloos tussen de grassen baadt hij zijn stengel
hij is niet aardgeel, lijkt op een wolk
die een vlam bij valavond kleurt
zijn bloemkroon is slap, de bladeren breed
de lange salamander glipt erin
en verdwijnt in het geel, beloert de prooi
behoedzaam keert de herder terug, houdt de hemel in het oog
de zon mag niet ondergegaan zijn
hij rept zich dan naar huis waar de vrouw
die hem steeds afwijst leeft
en in de barst steekt hij de gele lelie
blijft ze drie dagen aan de muur gehecht
zal niemand ze aanraken
komt de vrouw naar de velden
gaan ze zonder één woord achter het riet
samen liggen.
Umberto
Piersanti
Uit: "Het
stuifmeel van de sterren -
Il polline delle stelle", POINTnr. 57
***
Il giglio d’acqua
l'acoro cresce presso l'acqua marcia
immota tra le erbe bagna lo stelo
non è giallo di terra, simile a nube
che una fiamma colora verso sera
floscia la sua corolla, ampie le foglie
la lunga salamandra ci s'infila
e nel giallo si perde, fissa la preda
torna cauto il pastore,
sorveglia il cielo
non deve essere il sole andato sotto
s'affretta poi alla casa dove vive
la donna che da sempre si rifiuta
e nella crepa infila il giglio giallo
se resterà tre giorni fisso al muro
non ci sarà persona che lo tocchi
giunge la donna ai campi
senza parlare vanno dietro le canne
giacciono insieme.
 |
Ebbenhout
- Bois d'ébène
Gedichten van
Jacques Roumain |
Jacques Roumain, geboren op 4 juni 1907 in the Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince, studeerde in het buitenland. Bij zijn terugkeer naar Haïti sloot hij zich aan bij het verzet tegen de Amerikaanse bezetter en stichtte o.m. La Revue Indigène: Les Arts et la Vie dat een opening creëerde voor de moderne literatuur in Haïti. In 1934 stichtte hij de Haïtiaanse communistische partij, werd gearresteerd en gevangen. In 1936 mocht de zieke Roumain zijn land verlaten. In Brussel voltooide hij het lange gedicht "Ebbenhout". Hij heeft het succes van zijn bundel evenwel niet kunnen meemaken en overleed op 18 augustus in Mexico. Ondanks de geringe omvang van zijn oeuvre blijft zijn werk jonge zwarte auteurs inspireren. Vooral het titelgedicht Ebbenhout is een vaste waarde in anthologieën van Franse negerpoëzie. De hoogste tijd dus om - vijftig jaar na de eerste publicatie in het Frans - van deze belangrijke dichter een Nederlandstalige uitgave te publiceren.
Le chant de l’homme
I
J'ai voulu à ma détresse
des rues étroites, la caresse
à mes épaules des bons murs durs.
Mais vous les avez, ô hommes
élargis de vos pas,
de vos désirs,
de relents de rhum,
de sexe et de «draught-beer».
J'erre dans vos labyrinthes
multicolores et je suis
las
de ma plainte.
Jacques Roumain
Lied van de mens
I
Voor mijn verdriet wilde
ik
smalle straten, mijn schouders
gestreeld door stevige muren.
Maar jullie, o mensen, hebben ze
met jullie stappen verbreed,
met jullie verlangens,
met walmen van rum,
seks en bier van het vat.
Ik dwaal door uw
veelkleurige doolhoven,
gebukt onder mijn eigen klacht.
Jacques Roumain
Uit:
"Ebbenhout – Bois d’ébène”, POINTnr. 58